وضعیت کنونی — نقاط کلیدی
۱. بازگشت تحریمهای سازمان ملل (snapback)
در تاریخ ۲۷–۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵، سه کشور اروپایی (بریتانیا، فرانسه و آلمان، یا «E3») رسماً مکانیسم ماشه را فعال کردند و درخواست بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه ایران را به شورای امنیت اعلام نمودند.
تلاش طرفهایی مثل روسیه و چین برای تصویب قطعنامهای جهت تأخیر در بازگشت تحریمها با شکست مواجه شد.
بنابراین، تحریمهای سازمان ملل که قبلاً در چارچوب برجام تعلیق شده بودند، طبق سازوکار قانونی در قطعنامه ۲۲۳۱ به حالت فعال بازگشتهاند — از جمله ممنوعیتهای تسلیحاتی، کنترل بر فعالیتهای هستهای، محدودیت در توسعه موشکی و وضع تحریمهای مالی و مسدودسازی داراییها.
۲. موضع ایران و مخالفتها
ایران از ابتدا اعلام کرده است که فعال کردن ماشه را «غیرقانونی» میداند، چون معتقد است کشورهای اروپایی حق چنین اقدامی ندارند و خودشان تعهداتشان را نقض کردهاند.
وزیر امور خارجه ایران گفته است که توافق با آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) بستگی به عدم اقدام «خشونتآمیز» از سوی طرف مقابل دارد، از جمله بازگردانی تحریمها.
ایران اعلام کرده است در پاسخ به بازگشت تحریمها همکاری با IAEA را متوقف خواهد کرد.
۳. واکنش کشورهای بینالمللی
روسیه رسماً اعلام کرده است که بازگشت تحریمهای سازمان ملل را به رسمیت نمیشناسد و آن را «غیرقانونی» خوانده است.
کشورهای اتحادیه اروپا تأکید کردهاند که بازگشت تحریمها نباید مانع ادامه مذاکرات دیپلماتیک شود.
کشورهای ثالث مانند کانادا نیز اعلام کردهاند که تحریمهای مرتبط با برنامه هستهای ایران را دوباره اعمال خواهند کرد.
۴. اثرات اقتصادی و اجتماعی
ایران در شرایط اقتصادی دشواری بهسر میبرد: تورم بالا، کاهش ارزش ریال، فشار بر معیشت مردم و نارضایتی عمومی گسترده.
با بازگشت تحریمها، محدودیتهای تازه برای صادرات نفت، تعاملات بانکی بینالمللی، دسترسی به فناوری، بیمهها و تجارت خارجی ایران بهوجود خواهد آمد.
مردم ایران نگران پیامدهای اجتماعی تحریمها هستند؛ گزارشهایی از ترس افزایش فقر، کمبود کالاها و ناتوانی در روابط تجاری منتشر شده است.
۵. چشمانداز مذاکرات و سیاست
هنوز احتمال مذاکره وجود دارد، اما با وضعیت کنونی، راه برای توافق جدید دشوار شده است.
فشارها به جناح تندرو در ایران افزایش خواهد یافت که ممکن است سیاست سختتری در برابر غرب اتخاذ کنند.
ایران ممکن است به سوی روابط نزدیکتر با روسیه و چین متمایلتر شود تا بخشهایی از تحریمها را دور بزند یا به کمک آنها فشارها را ضدِ غرب معکوس کند.
---
✅ جمعبندی وضعیت فعلی ایران
در این لحظه، ایران تحت فشار شدید بازگشت تحریمهای بینالمللی است که در چارچوب ماشه دوباره احیا شدهاند. دولت ایران مخالفت جدی خود را با مشروعیت این اقدام اعلام کرده و تهدید کرده است که در واکنش ممکن است همکاریهای هستهای و بازرسی با آژانس را کاهش دهد. از سوی دیگر، شرایط اقتصادی داخلی فشار زیادی بر مردم گذاشته است و توانایی کشور برای مقابله با این فشارها محدود است.
به عبارت دیگر، ایران در نقطهای سرنوشتساز قرار دارد: اگر مقاومت کند، خطر انزوای بیشتر و آسیب جدی اقتصادی وجود دارد؛ اگر انعطاف نشان دهد، ممکن است فرصتی برای بازگشت به میز مذاکره فراهم شود، اما با شرایط بسیار دشوارتر از گذشته
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر