هیچ انسانی نباید به خاطر تفاوتهایش از حقوق خود محروم شود.
تهیه و تنظیم: ملیکا نوری وفا
فرض کنید دو انسان در دو نقطه مختلف از جهان زندگی میکنند.
یکی در کشوری ثروتمند زندگی میکند و به آموزش، کار و امکانات زیادی دسترسی دارد.
دیگری در کشوری فقیر به دنیا آمده و با مشکلات زیادی روبهرو است.
یا تصور کنید دو نفر در یک شهر زندگی میکنند، اما یکی به خاطر رنگ پوست، مذهب یا زبانش مورد تبعیض قرار میگیرد.
سؤال مهم اینجاست:
آیا تفاوت میان انسانها میتواند باعث شود برخی از آنها از حقوق خود محروم شوند؟
پاسخ اعلامیه جهانی حقوق بشر روشن است:
خیر.
این دقیقاً همان چیزی است که ماده دوم اعلامیه جهانی حقوق بشر درباره آن صحبت میکند.
متن ماده دوم اعلامیه جهانی حقوق بشر
در این ماده آمده است:
«هر کس بدون هیچگونه تمایز، از جمله از نظر نژاد، رنگ، جنسیت، زبان، دین، عقیده سیاسی یا هر عقیده دیگر، ملیت، وضعیت اجتماعی یا هر وضعیت دیگر، حق دارد از تمام حقوق و آزادیهایی که در این اعلامیه آمده است برخوردار باشد.»
این ماده یکی از مهمترین اصول حقوق بشر را بیان میکند:
ممنوعیت تبعیض.
ماده دوم دقیقاً چه میگوید؟
ماده دوم در واقع یک پیام بسیار مهم دارد:
همه انسانها باید از حقوق بشر برخوردار باشند، بدون هیچ تبعیضی.
یعنی هیچکس نباید به خاطر ویژگیهای شخصی خود از حقوقش محروم شود.
این ماده میگوید انسانها نباید به خاطر موارد زیر مورد تبعیض قرار بگیرند:
نژاد
رنگ پوست
جنسیت
زبان
دین
عقاید سیاسی
ملیت
وضعیت اقتصادی یا اجتماعی
به بیان سادهتر، تفاوت میان انسانها نباید باعث بیعدالتی شود.
تبعیض یعنی چه؟
تبعیض یعنی این که با انسانها به شکل ناعادلانه و متفاوت رفتار شود.
برای مثال:
وقتی فردی به خاطر رنگ پوستش از شغل محروم شود
وقتی زنی فقط به خاطر زن بودن فرصتهای کمتری داشته باشد
وقتی یک کودک به خاطر ملیت یا مهاجر بودن اجازه تحصیل نداشته باشد
یا وقتی افراد یک مذهب خاص مورد آزار قرار بگیرند
همه اینها نمونههایی از تبعیض هستند.
ماده دوم اعلامیه جهانی حقوق بشر میگوید چنین رفتارهایی نباید وجود داشته باشد.
در ادامه داستان واقعی: زنی را می خوانیم که حاضر نشد جای خود را در اتوبوس بدهد
یکی از مشهورترین داستانهای مبارزه با تبعیض در تاریخ جهان مربوط به زنی به نام رزا پارکس است.
در دهه ۱۹۵۰ در آمریکا، قانونی ناعادلانه وجود داشت که بر اساس آن مردم بر اساس رنگ پوست از هم جدا میشدند. این سیستم تبعیضآمیز باعث میشد سیاهپوستان حقوق کمتری نسبت به سفیدپوستان داشته باشند.
در اتوبوسها نیز صندلیهای جلو مخصوص سفیدپوستان بود و سیاهپوستان باید در عقب اتوبوس مینشستند.
یک روز در سال ۱۹۵۵، رزا پارکس در اتوبوس نشسته بود. راننده از او خواست که صندلی خود را به یک مرد سفیدپوست بدهد.
اما رزا پارکس تصمیم گرفت این بار تسلیم نشود.
او گفت: نه.
او دستگیر شد، اما اقدام شجاعانه او جرقه یک حرکت بزرگ شد.
پس از آن، مردم زیادی در آمریکا علیه تبعیض نژادی اعتراض کردند. این اعتراضها بعدها به تغییر قوانین تبعیضآمیز کمک کرد.
داستان رزا پارکس به یکی از نمادهای مبارزه با تبعیض در جهان تبدیل شد.
و دقیقاً همان چیزی را نشان میدهد که ماده دوم حقوق بشر میگوید:
هیچ انسانی نباید به خاطر تفاوتهایش مورد تبعیض قرار بگیرد.
وجود پیشرفتهای زیادی که در جهان اتفاق افتاده، تبعیض هنوز در برخی جوامع دیده میشود.
برای مثال:
تبعیض نژادی
تبعیض جنسیتی
تبعیض علیه مهاجران
تبعیض علیه اقلیتهای مذهبی
تبعیض علیه افراد دارای معلولیت
به همین دلیل آگاهی درباره حقوق بشر همچنان اهمیت زیادی دارد.
ماده دوم در واقع ضامن اجرای همه حقوق دیگر است.
اگر تبعیض وجود داشته باشد، بسیاری از حقوق دیگر نیز از بین میروند.
برای مثال:
اگر فردی به خاطر نژادش مورد تبعیض قرار بگیرد، ممکن است از این حقوق محروم شود:
حق آموزش
حق کار
حق مشارکت در جامعه
حق دسترسی به عدالت
به همین دلیل ماده دوم یکی از مهمترین اصول حقوق بشر محسوب میشود.
در پایان
پیام ماده دوم بسیار روشن است:
حقوق بشر برای همه انسانهاست، نه فقط برای برخی از آنها.
تفاوتهای میان انسانها بخشی طبیعی از جهان ماست.
اما این تفاوتها نباید باعث بیعدالتی شود.
دنیایی عادلانهتر زمانی ساخته میشود که انسانها بدون توجه به رنگ پوست، زبان، دین یا ملیتشان، از حقوق برابر برخوردار باشند.
و همین اصل ساده، یکی از پایههای مهم حقوق بشر در جهان است.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر