ماده پنجم حقوق بشر
هیچ انسانی نباید شکنجه شود
تهیه و تنظیم: ملیکانوری وفا
در تاریخ جهان، انسانها گاهی با رفتارهایی روبهرو شدهاند که حتی تصور آنها نیز دردناک است. در برخی دورهها، افراد برای گرفتن اعتراف، مجازات یا حتی ایجاد ترس در جامعه مورد شکنجه و رفتارهای بسیار خشن قرار میگرفتند.
این رفتارها نه تنها بدن انسان را آسیب میزنند، بلکه روح و کرامت انسانی را نیز از بین میبرند.
به همین دلیل جامعه جهانی پس از تجربههای تلخ تاریخی تصمیم گرفت اصل مهمی را به طور واضح اعلام کند:
هیچ انسانی نباید مورد شکنجه یا رفتارهای غیرانسانی قرار بگیرد.
این اصل مهم در ماده پنجم اعلامیه جهانی حقوق بشر بیان شده است.
متن ماده پنجم اعلامیه جهانی حقوق بشر
در این ماده آمده است:
«هیچکس نباید مورد شکنجه یا مجازات یا رفتاری قرار گیرد که ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز باشد.»
این جمله کوتاه اما بسیار مهم، از یکی از اساسیترین ارزشهای انسانی دفاع میکند:
حفظ کرامت انسان.
شکنجه یعنی چه؟
شکنجه به هر نوع رفتاری گفته میشود که باعث درد شدید جسمی یا روحی برای انسان شود، بهویژه زمانی که این کار برای گرفتن اطلاعات، مجازات یا ایجاد ترس انجام شود.
شکنجه میتواند شکلهای مختلفی داشته باشد، مانند:
ضرب و شتم شدید
ایجاد درد جسمی
تهدید و فشار روانی
رفتارهای تحقیرآمیز
نگهداری انسان در شرایط بسیار سخت و غیرانسانی
همه این رفتارها نقض آشکار حقوق بشر هستند.
انسانها دارای کرامت و ارزش انسانی هستند. هیچ فردی نباید به شکلی با انسان دیگر رفتار کند که شأن انسانی او از بین برود.
شکنجه نه تنها به بدن انسان آسیب میزند، بلکه باعث آسیبهای عمیق روحی و روانی نیز میشود.
به همین دلیل قوانین بینالمللی و بسیاری از کشورها شکنجه را به طور کامل ممنوع اعلام کردهاند.
داستان واقعی: مردی که سالها در زندان مقاومت کرد
یکی از داستانهای معروف در مبارزه با شکنجه و رفتارهای غیرانسانی مربوط به نلسون ماندلا است.
در آفریقای جنوبی، در دوران حکومت آپارتاید، بسیاری از مخالفان سیاسی دستگیر میشدند و در شرایط بسیار سخت زندانی میشدند.
نلسون ماندلا یکی از این افراد بود.
او به دلیل مبارزه با تبعیض نژادی دستگیر شد و ۲۷ سال در زندان ماند. شرایط زندان بسیار سخت بود و زندانیان با رفتارهای ناعادلانه و تحقیرآمیز روبهرو بودند.
با این حال، ماندلا تسلیم نشد و پس از آزادی به یکی از مهمترین رهبران جهان تبدیل شد و برای عدالت و احترام به حقوق انسانها تلاش کرد.
داستان او یادآوری میکند که کرامت انسانی حتی در سختترین شرایط نیز ارزشمند است.
با وجود قوانین بینالمللی و تلاشهای زیادی که برای جلوگیری از شکنجه انجام شده، متأسفانه هنوز در برخی نقاط جهان گزارشهایی درباره رفتارهای خشن و غیرانسانی منتشر میشود.
به همین دلیل سازمانهای حقوق بشری در سراسر جهان تلاش میکنند تا از این حقوق دفاع کنند و مانع چنین رفتارهایی شوند.
در پایان
پیام ماده پنجم بسیار روشن است:
کرامت انسان قابل احترام است و هیچکس نباید مورد شکنجه یا رفتارهای ظالمانه قرار بگیرد.
حفظ این اصل یکی از پایههای مهم ساختن جهانی انسانیتر و عادلانهتر است.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر